Terapia poznawczo-behawioralna w praktyce klinicznej

Terapia poznawczo-behawioralna to dziś jedna z najlepiej przebadanych i najczęściej wybieranych form psychoterapii – nic dziwnego, że pozycji na jej temat na rynku nie brakuje. Problem w tym, że większość z nich albo grzęźnie w teorii, albo oferuje zbiór technik bez głębszego kontekstu klinicznego. Książka Leslie Sokol i Marci G. Fox, wydana przez Sensus, próbuje połączyć oba te światy – i, trzeba przyznać, robi to z powodzeniem. To pozycja adresowana szeroko: do studentów psychologii stawiających pierwsze kroki, do młodych terapeutów szukających gotowych narzędzi, ale też do praktyków z doświadczeniem, którzy chcą uporządkować i odświeżyć swój warsztat.

Książka podzielona jest na dziesięć rozdziałów i już sama jej konstrukcja pokazuje, że autorki myślały o niej jako o podręczniku do realnego stosowania, a nie kolejnej pozycji teoretycznej do przeczytania i odłożenia na półkę. Otwiera ją dedykacja dla Aarona T. Becka – twórcy CBT i mentora pokoleń psychologów – co od razu nadaje publikacji odpowiedni ton i osadza ją w tradycji tego nurtu.

Wprowadzenie do modelu poznawczego, czyli zależności między myślami, emocjami a zachowaniem, jest napisane w sposób przystępny, bez zbędnego żargonu. To ważne, bo od razu widać, że autorkom zależało na czytelniku praktycznym, a nie wyłącznie akademickim. Cała teoria ilustrowana jest opisami przypadków, dzięki czemu mechanizmy poznawcze przestają być abstrakcją, a stają się czymś, co łatwo przełożyć na pracę z konkretnym klientem.

Mocną stroną publikacji jest jej warstwa narzędziowa. Znajdziemy tu gotowe karty pracy, arkusze radzenia sobie, schematy sesji, propozycje zadań domowych oraz konkretne techniki – od pracy z zniekształceniami poznawczymi, przez analizę zysków i strat, po plan bezpieczeństwa przy myślach samobójczych czy techniki pracy z halucynacjami w psychozie. To materiały, które terapeuta może wykorzystać niemal od razu, bez konieczności samodzielnego opracowywania formularzy czy struktury sesji – co w praktyce klinicznej bywa bezcenne, zwłaszcza gdy czasu na przygotowanie jest niewiele.

Zakres tematyczny jest imponująco szeroki – depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, lęk, złość, uzależnienia, zaburzenia osobowości, PTSD, samookaleczenia i myśli samobójcze oraz psychoza. Każdy z tych obszarów potraktowany jest z odpowiednią powagą, bez spłycania złożoności problemów klinicznych.

Pod względem edytorskim książka prezentuje się solidnie – duży, wygodny format, przejrzysty podział na sekcje, wyraźnie wyodrębnione najważniejsze elementy. Jedynym mankamentem, na jaki warto zwrócić uwagę, jest miękka oprawa – przy częstym i intensywnym użytkowaniu w gabinecie, gdzie książka wędruje między biurkiem a torbą, okładka dość szybko traci swoją estetykę. Twarda oprawa byłaby tu zdecydowanie trafniejszym wyborem.

„Terapia poznawczo-behawioralna w praktyce klinicznej” to pozycja, którą śmiało można polecić zarówno studentom psychologii, jak i terapeutom na każdym etapie kariery. To rzadki przypadek książki, która nie zmusza do wyboru między teorią a praktyką – łączy solidne podstawy modelu poznawczego z konkretnymi, gotowymi do wdrożenia narzędziami. Jeśli szukacie publikacji, która realnie wesprze Waszą pracę kliniczną, a nie tylko uzupełni wiedzę teoretyczną, to zdecydowanie warto sięgnąć po tę pozycję – z dużym prawdopodobieństwem zostanie na Waszej półce na dłużej.