Miyazaki. Świat w animacji – recenzja

„Miyazaki. Świat w animacji” Susan Napier to książka, która nie tyle opowiada o Hayao Miyazakim, ile uczy patrzeć na jego filmy uważniej i głębiej. Autorka z niezwykłą lekkością i erudycją pokazuje, jak osobiste doświadczenia twórcy — dzieciństwo naznaczone wojną, fascynacja lotnictwem, ambiwalentny stosunek do cywilizacji i technologii — przenikają do jego animowanych światów. Każdy rozdział jest jak kolejne zaproszenie do ponownego zanurzenia się w znanych filmach, ale już z nową świadomością ich znaczeń, symboli i emocjonalnych napięć.

To nie jest klasyczna, chronologiczna biografia. Napier nie skupia się na faktograficznych detalach życia prywatnego Miyazakiego ani na kulisach powstania Studia Ghibli. Zamiast tego proponuje portret artysty poprzez jego dzieła, pokazując, jak sprzeczny, melancholijny i wymagający wobec siebie człowiek potrafił tworzyć filmy pełne czułości, empatii i zachwytu nad światem. Miyazaki pozostaje tu zagadką — marzycielem i perfekcjonistą, twórcą historii dla dzieci, który jednocześnie nie ufa ludzkości i bezlitośnie obnaża destrukcyjne oblicze nowoczesnej cywilizacji.

Największą siłą książki jest umiejętność Susan Napier w łączeniu analizy filmowej z japońskim kontekstem kulturowym i symbolicznym. Dzięki temu Totoro, Mononoke czy „Zrywa się wiatr” przestają być jedynie pięknymi opowieściami, a zaczynają funkcjonować jako refleksje nad traumą, ekologią, odpowiedzialnością i potęgą wyobraźni. Choć po lekturze można odczuć, że o Miyazakim wciąż dałoby się powiedzieć więcej, to właśnie ta niedopowiedzialność wydaje się uczciwa — pasuje do artysty, który sam pełen jest napięć i niejednoznaczności.

Polecam tę książkę każdemu, kto kocha filmy Studia Ghibli, ale chce zrozumieć, dlaczego tak głęboko do nas przemawiają. To lektura, która nie odbiera magii — przeciwnie, sprawia, że kolejne seanse stają się jeszcze bardziej poruszające i świadome.